เซลล์ต้นกำเนิดป... 的个人资料School of Neural Stem Ce...日志列表留言簿更多  |  工具 帮助 |
|
|
11月18日 เซลล์ต้นกำเนิดกลุ่มใหม่: เซลล์ต้นกำเนิดจากเลือดประจำเดือนของผู้หญิงการวิจัยค้นหาเซลล์ต้นกำเนิดเป็นไปอย่างเข้มข้น เพื่อแสวงหาทางเลือกที่ดีและเหมาะแก่การนำไปใช้ทั้งงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐาน การค้นคว้ายา และการบำบัดโดยใช้เซลล์ คณะนักวิจัยจากประเทศสหรัฐอเมริกาละแคนาดาได้ค้นพบเซลล์ต้นกำเนิดใหม่จากเลือดประจำเดือนซึ่งได้บัญญัติชื่อว่า Endometrial regenerative cells ซึ่งคัดแยกมาจากประจำเดือนของอาสาสมัครหญิงสุขภาพดี เซลล์ต้นกำเนิดดังกล่าวนี้สามารถเพาะเลี้ยงได้ในห้องปฏิบัติการโดยแบ่งตัวเพิ่มจำนวนเป็นสองเท่าในเวลาประมาณ 20 ชั่วโมง และสามารถเหนี่ยวนำให้เกิดการเจริญพัฒนาไปเป็นเซลล์ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกับเซลล์ที่พัฒนาแล้วจำนวน 9 สาย (lineages) ได้แก่ เซลล์กล้ามเนื้อหัวใจ (cardiomyocytic cells) เยื่อบุทางเดินหายใจ (respiratory epithelial cells), เซลล์ประสาท (neurocytic cells), เซลล์กล้ามเนื้อลาย (myocytic cells), เซลล์เยื่อบุหลอดเลือด (endothelial cells), เซลล์ตับอ่อน (pancreatic cell), เซลล์ตับ (hepatocytic cells), เซลล์ไขมัน (adipocytic cells), เซลล์กระดูก (osteogenic cells) นอกจากนี้ยังพบว่าเซลล์ต้นกำเนิดชนิดใหม่นี้ยังสามารถผลิตโปรตีนกลุ่มสารเร่งการเติบโต (growth factors) เช่น MMP3, MMP10, GM-CSF, angiopoietin-2 และ PDGF-BB ได้ในอัตราที่สูงกว่าเซลล์ต้นกำเนิดที่พัฒนามาจากเลือดของสายรกที่เรียกว่า cord blood -derived mesenchymal stem cell
ติดตามอ่านเนื้อหาเพิ่มเติมได้ที่
Journal of Translational Medicine 2007, 5:57 http://www.translational-medicine.com/content/5/1/57 10月9日 การระดมเซลล์ต้นกำเนิดประสาทเรื่องการรักษาด้วยเซลล์ต้นกำเนิดยังคงเป็นที่สนใจของประชาชนทั่วโลก เมืองไทยเองก็ให้ความสนใจ และในปัจจุบันหน่วยงานของรัฐบาลก็กำลังควบคุมให้ถูกทิศทาง เพราะบางครั้งประชาชนอาจคาดหวังกับการรักษาด้วยวิธีนี้มากจนลืมไปถึงค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไปและความเสี่ยงที่ไม่ได้สูญหายไปด้วย แต่วันนี้ผมไม่ได้มาบอกสถานที่รักษานะครับ ผมเพียงต้องการเสนอว่าต่อไปภายหน้าซึ่งไม่รู้นานเท่าไหร่เราในฐานะคนธรรมดาอาจจะได้รักษาโรคทางสมองด้วยเซลล์ต้นกำเนิดสมองของเราเองและด้วยตัวเราเอง โดยทั่วไปแล้ววิธีการใช้ประโยชน์จากเซลล์ต้นกำเนิดประสาทในทางคลินิกอาจแบ่งได้เป็น 2 กลยุทธ์หลัก คือ
1. การเสริมเซลล์ต้นกำเนิดประสาทจากภายนอก (neural stem cell replacement therapy) เช่น ฉีดเซลล์จากภายนอกเข้าไปในร่างกาย ในสมองบริเวณที่ต้องการ เป็นต้น 2. การระดมเซลล์ต้นกำเนิดประสาทจากภายในร่างกายของเราเอง (neural stem cell recruitment therapy) ผมมีความเชื่อว่าสักวันวิธีที่สองจะเป็นแนวทางที่น่าสนใจ เลยขอเกริ่นคร่าวๆ ว่าแนวทางนี้เป็นอย่างไร เนื่องจากว่าเซลล์ต้นกำเนิดประสาทที่มีอยู่แล้วในสมองของคนเรา ใครๆ ก็มีจะยากดีมีจนทุกคนมีเหมือนกัน แต่ละวันเซลล์ต้นกำเนิดประสาทเหล่านี้ก็แบ่งตัวให้เซลล์ประสาทใหม่ แต่ว่าสมองบางบริเวณเท่านั้นที่มีเซลล์ต้นกำเนิดเหล่านี้อาศัยอยู่ (ปัจจุบันยอมรับกันว่าคือ SVZ และ SGZ แต่มีอีกหลายบริเวณที่เป็นที่ถกเถียงในแวดวงวิชาการว่าอาจจะมีเซลล์ต้นกำเนิดเหล่านี้) เมื่อเกิดการบาดเจ็บของสมองขึ้น เช่น stroke และ traumatic brain injury เป็นต้น เซลล์เหล่านี้เช่นใน SVZ ก็จะแบ่งตัว พัฒนาตัวเองไปเป็นเซลล์ประสาท และเคลื่อนตัวไปยังบริเวณที่เกิดการบาดเจ็บนั้นๆ
ปัจจุบันสิ่งเหล่านี้ยังไม่ได้ใช้จริง แต่ในอนาคตความก้าวหน้าที่กล่าวมาข้างต้นเป็นสิ่งที่มีโอกาสเกิดขึ้น การเยียวยาตนเองด้วยเซลล์ต้นกำเนิดประสาทของตัวเราเองโดยอาศัยปัจจัยภายนอกมาปรับเสริมจึงเป็นอีกหัวข้อการศึกษาที่น่าสนใจมากครับ...โปรดติดตามตอนต่อไปครับ เปิดโรงเรียนใหม่สวัสดีครับน้องๆ คำว่า "เซลล์ต้นกำเนิด" หรือที่เรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า stem cells นั้นคงจะผ่านหูผ่านตาน้องๆ พอสมควรนะครับ เมืองไทยของเรามีนักวิจัยที่กำลังศึกษาวิจัยวิทยาการด้านนี้หลายท่านซึ่งกระจายอยู่ตามสถาบันการศึกษาหลายแห่งทั่วประเทศครับ บ้างก็ศึกษาด้านชีววิทยาของเซลล์ต้นกำเนิด (stem cell biology) บ้างก็เน้นเรื่องเทคโนโลยีทางเซลล์ต้นกำเนิด (stem cell technology) หรือบางแห่งก็กำลังศึกษาการรักษาในผู้ป่วยแล้ว ซึ่งเราอาจเรียกแนวทางการรักษาแบบนี้ว่า การรักษาโดยใช้เซลล์ (cell therapy) พอถึงขั้นนี้ก็จะต้องมีแพทย์ทำการผ่าตัดเพื่อนำส่งเซลล์ต้นกำเนิดไปปลูกถ่าย (stem cell transplantation) ยังเนื้อเยื่อเป้าหมายครับ ในอนาคตอีกไม่นานนัก เราอาจจะได้เห็นรูปแบบการรักษาแบบใหม่ที่อาจเรียกว่าการแพทย์แบบซ่อมแซม (regenerative medicine) ที่ใช้เซลล์ต้นกำเนิดและวิศวกรรมเนื้อเยื่อ (tissue engineering) และเทคนิคอื่นๆ เพื่อปลูกถ่ายให้กับผู้ป่วย หรือในแวดวงด้านเภสัชกรรมก็อาจจะมีการใช้เซลล์ต้นกำเนิดนี้ทดลองประสิทธิภาพและความเป็นพิษของยาที่เป็นขั้นตอนส่วนหนึ่งของกระบวนค้นหายาใหม่ (drug discovery) และถ้าจินตนาการไปอีกนิดในอนาคตอาจจะมียารูปแบบใหม่ที่เกี่ยวข้องกับเซลล์ต้นกำเนิด เช่น ยากระตุ้นให้เซลล์ต้นกำเนิดเคลื่อนตัวไปยังกระแสเลือดเพื่อจะได้เก็บเซลล์ต้นกำเนิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ (ตอนนี้ก็มีนะครับแต่อาจจะมีมากขึ้นและดีกว่าเดิม) หรือยาใหม่อาจออกฤทธิ์โดยช่วยกระตุ้นให้เซลล์ต้นกำเนิดที่มีอยู่แล้วในสมองให้เคลื่อนตัวไปซ่อมแซมเนื้อเยื่อประสาทตรงที่มันเกิดความผิดปกติ เช่น โรคพาร์กินสัน (Parkinson's disease) โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer's disease) และโรคทางระบบประสาทอื่นๆ (neurological disoorders) ครับ เว็บไซต์นี้คงไม่ได้เน้นเนื้อหาที่ลึกมากนะครับ เพียงแต่อยากจะเขียนให้น้องๆ เข้าใจง่ายๆ ใช้ภาษาที่ไม่เชิงวิชาการนัก ซึ่งพี่คิดว่าการทำเว็บไซต์ขึ้นมานอกจากที่พี่จะได้เรียนรู้ด้วยแล้วยังเป็นการกระตุ้นให้น้องๆ ได้เตรียมพร้อมกับความเปลี่ยนแปลงของโลกด้านเซลล์ต้นกำเนิด ซึ่งที่โรงเรียนหรือนักวิจัยที่ท่านทำงานหนัก อาจจะไม่มีเวลามาเล่าให้ฟัง พี่ก็เลยอยากเป็นส่วนเล็กที่กระจายความรู้ด้านนี้ให้กับน้องๆ ครับ เนื่องจากพี่มีข้อจำกัดด้านเวลาจึงทำให้ไม่สามารถทำให้เสร็จสมบรูณ์นะครับ จะพยายามทะยอยเขียนเพิ่มเรื่อยๆ นะครับ หวังว่าคนที่เข้ามาอ่านเนื้อหาในเว็บไซต์นี้ได้ประโยชน์กลับไปบ้าง และหากมีคำติคำวิจารณ์หรือคำชมก็อย่างลืมเขียนทิ้งไว้ที่ส่วนของสมุดเยี่ยม (คลิก) นะครับ |
|
|
